Algemeen Bestuur

Onder voorbehoud.

In de vergadering van het algemeen bestuur op 13 november 2024 (behandeling Begroting 2025) is motie 024-2024 duurzame financiële huishouding voor de lange termijn aangenomen. Hierin wordt het college gevraagd om een limiet of signaalwaarde voor de schuldquote in het algemeen bestuur te agenderen en daarbij de uitkomsten van het onderzoek van de Unie van Waterschappen te gebruiken. Het college wil niet alleen een signaalwaarde voor de schuldquote voorstellen maar signaalwaardes voor een bredere set aan indicatoren. Dit omdat de schuldquote maar één onderdeel is van de financiële gezondheid van het waterschap. Naast de verhouding van schulden en belastingopbrengsten is het ook goed om te kijken naar wendbaarheid (aandeel kapitaallasten), algemene reservepositie en belastingstijging boven inflatie. In dit bestuursvoorstel is dit uitgewerkt in een addendum op de Beleidsnota Weerstandsvermogen, risicomanagement, reserves en voorzieningen 2024-2027.

Het algemeen bestuur besluit:
1. Het addendum signaalwaarden financiële kengetalen (DM2091262) bij de Beleidsnota Weerstandsvermogen, risicomanagement, reserves en voorzieningen 2024-2027 vast te stellen;
2. Het formaliseren van de actualisatie van het overzicht van de bestemmingsreserves in bijlage 3, het overzicht van de tariefsegalisatiereserves en de overige bestemmingsreserves, bij de Beleidsnota Weerstandsvermogen, risicomanagement, reserves en voorzieningen 2024-2027.

Voor u ligt de geactualiseerde langetermijnplanning van het AB voor het derde kwartaal 2026 tot en met 2027 (Bijlage A, DM 1971971). Met het oog op de projecten die de huidige bestuursperiode overstijgen, is ook een blok ‘volgende bestuursperiode’ opgenomen. De nota van toelichtingen voorziet in een leeswijzer bij de kolommen in de langetermijnplanning; in het bijzonder bij de aanvullingen en wijzigingen die op grond van deze actualisatieronde zijn opgenomen (Bijlage B, DM 2007105). De nota van toelichtingen biedt daarmee ook achtergrond en context bij de langetermijnplanning. In het als Bijlage C bijgevoegde stroomschema (DM 2052464) is het huidige proces voor actualisatie van de langetermijnplanning weergegeven.

Het algemeen bestuur besluit om de geactualiseerde langetermijnplanning (Bijlage A, DM 1971971), versie juli 2026, vast te stellen.

Op 1 september 2025 is Jeroen Haan herbenoemd als dijkgraaf van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR). De dijkgraaf is woonachtig in Zoeterwoude, het Zuid-Hollandse deel van het Groene Hart. Daarmee heeft de dijkgraaf niet zijn woonplaats in het gebied van HDSR.

Ten tijde van de herbenoeming van de dijkgraaf was een wijziging van het provinciaal Reglement Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden 2008 (hierna: Reglement HDSR) in voorbereiding. Een van de beoogde wijzigingen in het ontwerpbesluit was het schrappen van de verplichting voor de dijkgraaf om zijn woonplaats te hebben in het gebied van HDSR. In het uiteindelijk door de provincie vastgestelde (gewijzigde) Reglement HDSR is via een amendement gekozen voor handhaving van de woonplaatsverplichting, in combinatie met een expliciete bevoegdheid voor het algemeen bestuur van HDSR om hiervan ontheffing te verlenen.

Om de woonsituatie van de dijkgraaf in lijn te brengen met het (aldus gewijzigde) Reglement HDSR, voorziet dit bestuursvoorstel in ontheffing van de woonplaatsverplichting.

Het algemeen bestuur besluit:
1. aan de dijkgraaf, de heer J.C.H. Haan, ontheffing te verlenen van de verplichting om zijn werkelijke woonplaats te hebben in het gebied van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden; en
2. te bepalen dat deze ontheffing geldt voor zo lang als de heer J.C.H. Haan de functie van dijkgraaf van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden bekleedt.

In de tweede Deltabeslissing Zoetwater is voor Nederland een nieuwe set maatregelen opgenomen om beter gesteld te staan bij nieuwe periodes van droogte. Een belangrijke maatregel die door Stichtse Rijnlanden is aangedragen voor de tweede Deltabeslissing is het gemaal Kromme Rijn. Door grotere kans op lagere waterstanden in de Lek kunnen we steeds vaker en langduriger niet meer onder vrij verval water inlaten in de Kromme Rijn. Door voor de inlaatsluis bij Wijk bij Duurstede een opvoergemaal en afsluitmiddel te plaatsen, waarborgen we de wateraanvoer voor het Kromme Rijngebied, de stad Utrecht en de Vecht, ontlasten we de watervraag vanuit het Amsterdam Rijnkanaal en waarborgen we ook de waterbeschikbaarheid voor de KWA+. Dit doen we met financiering vanuit het Deltafonds, vanuit de Bestemmingsreserve KWA Verdieping Nieuwe Waterweg en met eigen middelen.

Het algemeen bestuur besluit:
In te stemmen met het verhogen van het benodigde krediet met € 14 miljoen naar een totaal van € 29 miljoen voor de planuitwerkingsfase en realisatiefase.

Negen waterschappen, waaronder HDSR, participeren in een samenwerking rondom Verdygo. Verdygo is een gestandaardiseerde en modulaire bouwwijze van waterschapswerken, vooralsnog beperkt tot de afvalwaterketen. De samenwerking is juridisch gebaseerd op een samenwerkingsovereenkomst en heeft als doel het ontwikkelen en toepassen van standaarden voor de bouw van waterschapswerken. Verdygo is een technische en organisatorische innovatie die waterschappen én marktpartijen beter in staat stelt de voorziene investeringsgolf in de rwzi's (vanwege restlevensduur, bevolkingsgroei, nieuwe lozingseisen) aan te pakken. Standaarden stimuleren de markt tot efficiënter (en daarmee goedkoper) ontwerpen en bouwen. Waterschappen krijgen beproefde en bewezen (proces)onderdelen in hun werken.
De huidige juridische basis geeft knelpunten die de samenwerking belemmeren, en die zwaarder gaan wegen naarmate meer waterschappen meedoen. Daardoor kunnen de samenwerkende waterschappen niet de volledige meerwaarde van Verdygo benutten. De knelpunten lossen we op door de samenwerking te vervangen door een entiteit die namens de samenwerkende waterschappen kan optreden. De voorgestelde entiteit is de coöperatie Verdygo.

Het algemeen bestuur besluit:

1. in te stemmen met het (mee) oprichten van een coöperatieve vereniging Verdygo en daar als waterschap lid van te worden;
2. het college mandaat, volmacht en machtiging te geven om de coöperatieve vereniging (mee) in te richten en het waterschap na de oprichting te vertegenwoordigen in de ledenvergadering van de coöperatieve vereniging en in dat kader uitvoeringsbesluiten te nemen en uitvoeringshandelingen te verrichten.

Met de jaarstukken (jaarverslag + jaarrekening) legt het college verantwoording af aan het algemeen bestuur over het gevoerde beleid en wat dit heeft gekost. Voorheen waren er twee losse stukken (bestuursverslag en de jaarrekening).

Voorgesteld besluit

Het algemeen bestuur besluit:
1. kennis te nemen van het Accountantsverslag 2025 (DM 2091888) en de reactie hierop van het college (DM 2090480);
2. de Jaarstukken 2025 (met daarin opgenomen het jaarverslag 2025 en de jaarrekening 2025) (DM 2091128) vast te stellen;
3. het exploitatieresultaat van in totaal € 2,293 miljoen negatief, dat € 4,403 miljoen positiever is dan het begrote negatieve exploitatieresultaat van € 6,696 miljoen, als volgt te verwerken:
I. onttrekking aan egalisatiereserve watersysteemheffing € 95.827;
II. onttrekking aan egalisatiereserve zuiveringsheffing € 2,197 miljoen;
4. in te stemmen met het instellen van een bestemmingsreserve voor de solidariteitsbijdrage HWBP;
5. in te stemmen met een dotatie van € 522.000 aan de bestemmingsreserve Solidariteitsbijdrage HWBP ten laste van de bestemmingsreserve tariefegalisatie Watersysteembeheer voor hetzelfde bedrag;
6. in te stemmen met een dotatie van € 1,25 miljoen aan de bestemmingsreserve Restauratie Woerdersluis ten laste van de bestemmingsreserve tariefegalisatie Watersysteembeheer voor hetzelfde bedrag.

Deze Voorjaarsnota heeft betrekking op de periode van 2027 tot en met 2031. Voor deze periode worden zowel het beleidsmatig als het financieel kader voor de uitwerking van de meerjarenbegroting gegeven. In de Begroting 2027 wordt het kader verder ingevuld. 
De voorliggende concept Voorjaarsnota 2026 geeft uitwerking aan benodigde ontwikkelingen waarbij ook gekeken is naar netto kostenverlagingen.
Belangrijke stap die in deze Voorjaarsnota wordt gezet, is het naar voren halen van een deel van de kosten van investeringen via verminderen van activeren van kapitaallasten.

Het algemeen bestuur besluit:
1. de Voorjaarsnota 2026 (DM 2091130) vast te stellen en deze als uitgangspunt te nemen bij het opstellen van de ontwerp Begroting 2027;
1.1 in deze Voorjaarsnota een wijziging door te voeren in wijze van financiering waarbij in drie stappen toegewerkt wordt naar de verschuiving van, nu naar schatting, €15 miljoen in 2031 investeringsuitgaven naar directe bekostiging vanuit de exploitatie door minder kosten te activeren;
2. als richtinggevend uitgangspunt voor de dekking van de Begroting 2027 een verhoging van de belastingopbrengst met 9,4% aan te houden.

Hierbij leggen wij u een voorstel tot het geven van een onteigeningsbeschikking voor, die betrekking heeft op de onteigening van onroerende zaken in de gemeenten Lopik en IJsselstein. De onteigening is nodig voor de realisatie van het projectbesluit dijkversterking Jaarsveld - Klaphek, verder te noemen het projectbesluit. Het projectbesluit is op 18 november 2025 door het college vastgesteld en is nog niet onherroepelijk.

Het algemeen bestuur besluit:
1. De onroerende zaken die zijn vermeld op de lijst van 31 maart 2026 (DM2079038) die behoort
bij dit besluit ter onteigening aan te wijzen op naam van Hoogheemraadschap De Stichtse
Rijnlanden;
2. De rechtbank Midden-Nederland (locatie Lelystad) te verzoeken om dit besluit te bekrachtigen;
3. Het college te belasten met de indiening van dit verzoek tot bekrachtiging bij de rechtbank;
4. Het college op te dragen al datgene te doen (besluiten te nemen dan wel handelingen te
verrichten) dat bijdraagt aan de bekrachtiging van dit onteigeningsbesluit;
5. Het college op te dragen om bij het wegvallen van de grondslag of noodzaak van onteigening,
de bekrachtigingsprocedure voor de betreffende onroerende zaken te beëindigen;
6. Het college te belasten met de indiening van het verzoek aan de rechtbank tot vaststelling van
de schadeloosstelling ten gevolge van de onteigening en de verdere afwikkeling van dat
verzoek;
7. Het college te belasten met indiening van het verzoek aan een notaris tot het verlijden van de
onteigeningsakte en de verdere afwikkeling van dat verzoek.

De Stichtse Rijnlanden heeft het ontwerp- maatregelenpakket voor de kaderrichtlijn water (KRW) voor de periode 2028–2033 uitgewerkt. Met dit pakket levert De Stichtse Rijnlanden haar bijdrage aan de Europese verplichting om de waterkwaliteit te verbeteren en achteruitgang daarvan te voorkomen. Volgens de KRW-systematiek worden aanvullende maatregelen per waterlichaam (grote wateren met eigen kwaliteitsdoelen) aangeleverd via het Waterkwaliteitsportaal en landelijk samengebracht in het 4e Stroomgebiedbeheerplan (SGBP4).

De bestuurlijke richting is opgehaald door de consultatie van de notitie Koersbepaling Gezond water 2028–2033 (commissie Schoon Water, 27 januari 2026). Er wordt ingezet op effectieve maatregelen waarvoor na 2027 nog een opgave resteert. Het voorliggende pakket geeft hier uitvoering aan.

Het algemeen bestuur besluit:
1. het definitieve maatregelenpakket voor de Kaderrichtlijn Water (KRW) 2028–2033 (Bijlage A, DM2091539) vast te stellen;
2. Het gesprek over de benodigde financiële middelen te voeren tegelijk met het gesprek over de Voorjaarsnota 2027.

De vergaderkalender voor het algemeen bestuur wordt jaarlijks uiterlijk in oktober door het algemeen bestuur vastgesteld. De fractievoorzitters hebben aangegeven snel duidelijkheid te willen over de vergaderkalender AB 2027 met het oog op de waterschapsverkiezingen. Zo kunnen potentiële kandidaten voor het algemeen bestuur hiermee rekening houden bij hun afweging om zich wel of niet kandidaat te stellen. Daarom wordt de vergaderkalender AB 2027 (Bijlage 1, DM 2085868) al voor de zomer aan het algemeen bestuur voorgelegd.

In de vergaderkalender AB 2027 zijn de bestuurlijke bijeenkomsten vanaf de nieuwe bestuursperiode geconcentreerd op woensdag en efficiënt gecombineerd. De dagindeling per (combinatie van) bestuurlijke bijeenkomst zoals die geldt met ingang van de nieuwe bestuursperiode is ter informatie bijgevoegd (Bijlage 2, DM 2091735).

Het algemeen bestuur besluit de vergaderkalender AB 2027 (Bijlage 1, DM 2085868) vast te stellen.

Met dit bestuursvoorstel wordt het algemeen bestuur gevraagd om toestemming te verlenen voor het treffen van de Gemeenschappelijke regeling belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht 2027 (GR BghU 2027) (Bijlage 1, DM 2091454).

Het algemeen bestuur besluit het college toestemming te verlenen voor het treffen van de Gemeenschappelijke regeling belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht 2027 (Bijlage 1, DM 2091454).

Volgt z.s.m.

Ingekomen stukken