Commissie Waterveiligheid en Waterkwantiteit

De dijk tussen Salmsteke - Schoonhoven (SAS) voldoet niet aan de geldende wettelijke veiligheidsnormen voor 2050. De dijk is daarom opgenomen in de programmering van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP). In 2017 is de voorbereiding van het dijkversterkingsproject Sterke Lekdijk gestart. Het traject Salmsteke - Schoonhoven (SAS) is een van de deelprojecten van Sterke Lekdijk. Het deeltraject SAS nadert het einde van de planuitwerkingsfase. 

Eind 2026 is voorzien dat de subsidieaanvraag voor de Realisatiefase wordt ingediend bij het HWBP en uitvoeringskrediet wordt aangevraagd bij het dagelijks bestuur vanuit het moederkrediet. Voor de werkvoorbereiding wordt eind september een eerste krediet aangevraagd bij het dagelijks bestuur.

De commissie bespreekt het voorstel en adviseert het algemeen bestuur om:
1. Voor de realisatiefase van dijkversterking Salmsteke- Schoonhoven (SAS) inclusief meekoppelkans en Grootonderhoudsplan (GOP) een financiële bandbreedte van € 78,937 miljoen en € 98,524 miljoen vast te stellen, waarbinnen het college bevoegd is een deelkrediet vrij te geven uit het moederkrediet Sterke Lekdijk en het moederkrediet Groot Onderhoudsplan Primaire Waterkeringen mits wordt voldaan aan de voorwaarden: het ontvangen van een transparante en marktconforme prijsaanbieding van de innovatiepartner en het zicht op het ontvangen van een subsidiebeschikking van het HWBP;
2. Het college mandaat te geven om vergroting van de bandbreedte te accorderen ten behoeve van het vrijgeven van deelkrediet uit het moederkrediet in de onderstaande drie situaties: a. Bij het toevoegen van nu nog onzekere en onvoldoende uitgedetailleerde meekoppelkansen (ordegrootte € 4 miljoen), waarbij de kosten in principe vanuit de betrokken partners gedekt worden;
b. Het doorschuiven van de uitvoering met een jaar als gevolg van vertraging in met name de vergunningprocedures, de grondverwerving of het ramingsproces met het HWBP (ordegrootte € 3 miljoen). Begin 2026 is als kostenoptimalisatie een planningsversnelling van een jaar doorgevoerd (start uitvoering begin 2027 in plaats van begin 2028). Daarbij gold als kanttekening dat deze versnelling wel afhankelijk is van het verloop van de vergunningprocedures en de grondverwerving in 2026;
c. Een extreme prijsstijging als gevolg van exogene factoren, zoals onder andere de oorlog in Iran (ordegrootte € 3 miljoen).

In een peilbesluit staat welk waterpeil het oppervlaktewater in een bepaald gebied heeft. Het waterschap heeft de inspanningsverplichting om dit peil te handhaven. Op grond van de Omgevingsverordening van de provincie Utrecht moet het waterschap ervoor zorgen dat peilbesluiten actueel zijn. Op 1 maart 2011 is het Watergebiedsplan Linschoterwaard vastgesteld, met vigerende peilbesluiten Wulverhorst (2011), Rapijnen (2011), Snelrewaard (2011) en Noord-Linschoten (2011).

De maatregelen uit het watergebiedsplan zijn (deels) uitgevoerd en daardoor is het watersysteem veranderd. Bij toetsing op actualiteit is gebleken dat de vigerende peilbesluiten op veel vlakken niet actueel zijn, waaronder de droogleggingsnormen en peilgebiedsindeling. Bovendien zijn sommige plannen uit het watergebiedsplan nooit uitgevoerd. Deze waren wel opgenomen in de peilbesluiten. Dit maakt herziening noodzakelijk.

Met het voorliggende ontwerpbesluit wordt de gehele Linschoterwaard geactualiseerd. In dit nieuwe peilbesluit Linschoterwaard zijn de vier deelgebieden samengevoegd tot één nieuw peilbesluit.
Het ontwerppeilbesluit Linschoterwaard heeft ter inzage gelegen van 20 april 2026 tot en met 31 mei 2026. In deze periode zijn drie zienswijzen ingediend.

Het algemeen bestuur besluit:
1. Het inspraakrapport ontwerppeilbesluit Linschoterwaard (DM 2093357) vast te stellen;
2. Het peilbesluit Linschoterwaard (DM 2086381) en de bijbehorende toelichting (DM 2086351) en peilbesluitkaart (DM 2085630) vast te stellen.

Gemaal Kamerik Teylingens en de vispassage Kamerik Teylingens zijn aan groot onderhoud toe. Dit onderhoud staat gepland voor 2027. De uitvoeringskosten worden gefinancierd uit het GOP Watersystemen (gemaal) en de moederkrediet KRW derde planperiode 2022-2027 (vispassage).
Beide objecten zijn gehuisvest op een unieke locatie. Op het terrein is namelijk ook het oude stoomgemaal Kamerik Teylingens en een voormalige scheepsvaartsluis aanwezig. De persleidingen van het gemaal zijn destijds in de voormalige sluiskolk aangebracht. Hierbij is de sluis gedempt en is voor de sluis een betonnen uitstroomwerk geplaatst met daarin de afsluiters en terugslagkleppen.

Dit is een natuurlijk moment om, gelijktijdig met de renovatie van het gemaal en de nieuwbouw van de vispassage, de gedempte sluis open te graven en qua aanzicht in te passen in het cultuurhistorisch plaatje. Om de sluis weer als zodanig herkenbaar en beleefbaar te maken is onder andere het herstel van het (zicht)metselwerk nodig, worden (niet functionerende) deuren in de sluis geplaatst en wordt de sluis voorzien van een leuningwerk.

Het algemeen bestuur besluit:
1. In te stemmen met het cultuurhistorisch herstel van sluis Kamerik Teylingens en hiervoor een uitvoeringskrediet van € 650.000,- beschikbaar te stellen.
2. De reeds beschikbaar gestelde kredieten voor de renovatie van gemaal Kamerik Teylingens en de realisatie van vispassage Kamerik Teylingens samen te voegen en over te hevelen naar project 404401 ‘Renovatie Sluis Kamerik Teylingens’ ten behoeve van de integrale uitvoering van het project.

Binnen het beheergebied van HDSR zijn 6 steunpunten van de afdeling Muskusrattenbeheer (hierna MRB) aanwezig. Voor één van die steunpunten, locatie Montfoort, geldt dat met ingang van 2026 een tijdelijk onderkomen wordt gehuurd aan de Zuidzijdseweg in Polsbroek. Deze locatie mist echter de voorzieningen voor langdurige huisvesting. Het waterschap verkent daarom de mogelijkheden voor een alternatieve locatie.
In de nabijheid van Montfoort heeft Waterbeheer (hierna: WB) een gemaalterrein (Willeskop 73C). Op dit terrein is een overbodige dienstwoning gesitueerd. De woning wordt momenteel antikraak bewoond. Het is niet wenselijk dat deze woning een woonbestemming krijgt. Dit is een natuurlijk moment om voor dit steunpunt niet langer voor huur te kiezen, maar te kiezen voor nieuwbouw op eigen terrein.

Met dit bestuursvoorstel wordt het algemeen bestuur gevraagd om een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen voor de nieuwbouw van een steunpunt voor MRB op dit gemaalterrein. Dit voorbereidingskrediet is nodig om de plannen verder te concretiseren. Dit krediet wordt gebruikt voor verdere planuitwerking, de vereiste onderzoeken (flora- en fauna, archeologie, sonderingen), het maken van een technisch ontwerp en het opstellen van een goed bestek. Na deze fase kunnen de realisatiekosten nauwkeurig worden geraamd. Op dat moment wordt het algemeen bestuur gevraagd om in te stemmen met de nieuwbouw en het uitvoeringskrediet beschikbaar te stellen.

Het algemeen bestuur besluit:
In te stemmen met het beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet van € 500.000,- voor de nieuwbouw van een onderkomen voor de afdeling Muskusrattenbeheer op de locatie Willeskop 73C nabij Montfoort.

Sinds de introductie van de omgevingswet krijgt het algemeen bestuur het projectbesluit niet meer ter besluitvorming voor. Voor de Sterke Lekdijk is afgesproken dat de commissie de stukken nog wel ter consultatie krijgt aangeboden. De consultatievraag daarbij is of de Nota van Beantwoording aanleiding geeft om specifieke zaken mee te geven aan het college, die zij moeten meewegen bij de vaststelling van het definitieve Projectbesluit voor de dijkversterking Salmsteke–Schoonhoven (DM2087241).

Consultatievraag voor het algemeen bestuur:
Geeft de Nota van Beantwoording aanleiding om specifieke zaken mee te geven aan het college, die zij moeten meewegen bij de vaststelling van het definitieve Projectbesluit voor de dijkversterking Salmsteke–Schoonhoven (DM2087241)?