Commissie Schoon Water

De Stichtse Rijnlanden heeft het ontwerp- maatregelenpakket voor de kaderrichtlijn water (KRW) voor de periode 2028–2033 uitgewerkt. Met dit pakket levert De Stichtse Rijnlanden haar bijdrage aan de Europese verplichting om de waterkwaliteit te verbeteren en achteruitgang daarvan te voorkomen. Volgens de KRW-systematiek worden aanvullende maatregelen per waterlichaam (grote wateren met eigen kwaliteitsdoelen) aangeleverd via het Waterkwaliteitsportaal en landelijk samengebracht in het 4e Stroomgebiedbeheerplan (SGBP4).

De bestuurlijke richting is opgehaald door de consultatie van de notitie Koersbepaling Gezond water 2028–2033 (commissie Schoon Water, 27 januari 2026). Er wordt ingezet op effectieve maatregelen waarvoor na 2027 nog een opgave resteert. Het voorliggende pakket geeft hier uitvoering aan.

Het algemeen bestuur besluit:
1. Het ontwerp maatregelenpakket voor de Kaderrichtlijn Water (KRW) 2028–2033 (Bijlage A, DM2091539) vast te stellen;
2. Het gesprek over de benodigde financiële middelen te voeren tegelijk met het gesprek over de Voorjaarsnota 2027.

Negen waterschappen, waaronder HDSR, participeren in een samenwerking rondom Verdygo. Verdygo is een gestandaardiseerde en modulaire bouwwijze van waterschapswerken, vooralsnog beperkt tot de afvalwaterketen. De samenwerking is juridisch gebaseerd op een samenwerkingsovereenkomst en heeft als doel het ontwikkelen en toepassen van standaarden voor de bouw van waterschapswerken. Verdygo is een technische en organisatorische innovatie die waterschappen én marktpartijen beter in staat stelt de voorziene investeringsgolf in de rwzi's (vanwege restlevensduur, bevolkingsgroei, nieuwe lozingseisen) aan te pakken. Standaarden stimuleren de markt tot efficiënter (en daarmee goedkoper) ontwerpen en bouwen. Waterschappen krijgen beproefde en bewezen (proces)onderdelen in hun werken.
De huidige juridische basis geeft knelpunten die de samenwerking belemmeren, en die zwaarder gaan wegen naarmate meer waterschappen meedoen. Daardoor kunnen de samenwerkende waterschappen niet de volledige meerwaarde van Verdygo benutten. De knelpunten lossen we op door de samenwerking te vervangen door een entiteit die namens de samenwerkende waterschappen kan optreden. De voorgestelde entiteit is de coöperatie Verdygo.

Het algemeen bestuur besluit:

1. in te stemmen met het (mee) oprichten van een coöperatieve vereniging Verdygo en daar als waterschap lid van te worden;
2. het college mandaat, volmacht en machtiging te geven om de coöperatieve vereniging (mee) in te richten en het waterschap na de oprichting te vertegenwoordigen in de ledenvergadering van de coöperatieve vereniging en in dat kader uitvoeringsbesluiten te nemen en uitvoeringshandelingen te verrichten.

In januari 2026 is de commissie Schoon Water geïnformeerd over de methodiek voor de afleiding van de KRW‑doelen voor de planperiode 2028–2033. Op dat moment was niet voorzien dat de provincie Utrecht aanvullend zou verzoeken om – waar mogelijk – ambitieuzere KRW‑doelen te adviseren dan strikt noodzakelijk op basis van de Kaderrichtlijn Water (KRW). 
Het verzoek betreft 10 KRW-waterlichamen waarvan de huidige waterkwaliteit structureel beter scoort dan de afgeleide ontwerpdoelen voor de komende planperiode. De provincie Utrecht is de enige provincie die dit verzoek neerlegt bij de waterschappen. De inliggende waterschappen gaan verschillend om met het verzoek. Dit betekent dat De Stichtse Rijnlanden geen uniforme lijn kan volgen en hierin een eigen afweging moet maken.

Met deze consultatienota (DM2089998) legt het college deze afweging in drie varianten voor aan de commissie Schoon Water. Het college toetst hiermee voor welke variant (het meest) draagvlak is in de commissie. Tevens neemt het college de commissie mee in de overwegingen die leiden tot de voorkeursvariant van het college.

De commissie wordt gevraagd een voorkeur uit te spreken voor één van onderstaande varianten:
1. Gehoor geven aan het verzoek van provincie Utrecht. Dit betekent dat we adviseren om, daar waar dit vol te houden is, de KRW-doelen ambitieuzer bij te stellen dan strikt noodzakelijk is vanuit de KRW-systematiek.
of
2. Geen gehoor geven aan het verzoek van provincie Utrecht. Dit betekent dat we adviseren om de doelen niet ambitieuzer bij te stellen dan strikt noodzakelijk is vanuit de KRW-systematiek.
of
3. Gedeeltelijk gehoor geven aan het verzoek van provincie Utrecht. Dit betekent dat we adviseren om, daar waar dit vol te houden is, de biologische KRW‑doelen ambitieuzer vast te stellen dan strikt noodzakelijk vanuit de KRW-systematiek. En we adviseren om de KRW-doelen voor nutriënten (stikstof en fosfor) niet ambitieuzer bij te stellen.